Een merkwaardig Gorcums boekje ….

Ik ontving onlangs een merkwaardig boekje. Klein van formaat. Het boekje is zo’n 9,5 x 7,5 centimeter groot en heeft een stugge leren kaft. De achterzijde van de kaft is wat beschadigd. Het boekje ziet er oud uit en zo voelt het ook. een beetje broos. De rechterzijde van de kaft bevat een gaatje, daar zal een stukje touw in gezeten hebben om het te kunnen sluiten vermoed ik.

Kaft van het boekje

Leren kaft van het boekje

Op de rug van het boekje is goed te zien hoe het gebonden is. Het garen waarmee de verschillende katernen aan de kaft van het boekje zijn genaaid. Wanneer ik de achterzijde bekijk is een stuk van de kaft gescheurd en een deel van een bedrukte pagina te zien. Een paar stukken van het garen steken los uit. Het boekje lijkt nog wel goed gebonden te zijn, zonder losse pagina’s.

Boekje (1)

Rug van het boekje, hier is duidelijk het garen te zien waarmee het gebonden is.

Natuurlijk werd ik erg nieuwsgierig naar de inhoud van dit oude boekje. Wat zou er allemaal wel niet in staan? Ik sloeg voorzichtig de leren kaft open om te weten te komen waar dit boekje van zakformaat over zou gaan. Ik was verrast toen ik de voorpagina zag!

Herkenning 🙂 … Het grootste deel van de voorpagina was gevuld met het wapen van Gorinchem, met het wapenschild van de familie van Arkel:Wapen Gorinchem

In grote letters staat boven het stadswapen gedrukt
GORINCHEMSE
ALMANAK.
Voor het jaar 1857
.”

Onder het wapen staat de drukkerij vermeld (uiteraard ook uit Gorinchem):
GORINCHEM,
Bij C. DE WOLFF, Dz.

Op dat moment wist ik dat het om een bijzonder boekje ging. Natuurlijk kennen we de Enkhuizer Almanak wel die nog jaarlijks uitgegeven wordt in Nederland. Gorinchem had dus zijn eigen almanak, deze werd jaarlijks uitgegeven, maar is in de loop der tijd verdwenen.

Voorpagina Gorinchemse Almanak 1857

Voorpagina Gorinchemse Almanak 1857

De almanak bevat voornamelijk algemene informatie, veel heeft niet specifiek betrekking op de stad Gorinchem. Het boekje opent met de data waarop de voornaamste data van jaar-, paarde- en beestemarkten in Gorinchem en omgeving worden gehouden.

Almanak 1857 - markten.JPG
Op de volgende pagina staat  een overzicht van de jaartelling en feestdagen, waaronder ook de quatertemperdagen, katholieke dagen van bezinning, en septuagesima, de zondag die 70 dagen voor Pasen valt. Het jaar 1857 volgens onze jaartelling viel dus 2610 jaar na de bouw van Rome.

IMG_7008.JPG

Er volgt verder een kalender met de maanden, uiteraard startend met januari, de louwmaand. In de kalender staan onder andere de verschillende maanstanden genoteerd. Elke maand bevat na de titel ook een simpele afbeelding, de tekst is gedrukt in verschillende lettertypen, zelfs in verschillende kleuren. Ook worden in de maand feestdagen en heiligen vermeld en (volgens mij) ook beestenmarkten in verschillende plaatsen.

De maand januari ziet er als volgt uit.Almanak 1857 - kalender januari.JPG

Zoals een goede almanak betaamt staan er ook allerlei andere meer en minder interessante zaken vermeld, een van de zaken die opgenomen zijn zijn de eclipsen die in dat jaar plaats zullen gaan vinden.Almanak 1857 - Eklipsen 1857

Verder wordt een overzicht van het koninklijk huis gegeven, Willem III wordt als de huidige koning natuurlijk als eerste genoemd.Almanak 1857 - Genealogie koninklijk huis

Er staat ook een tabel in met de komende hoogdagen, kerkelijke feestdagen zoals Pasen en Pinksteren, voor de komende 12 jaar. Persoonlijk lijkt me dat een erg lange periode om vooruit te kijken op die feestdagen. Ook de Joodse feestdagen worden in deze tabel genoemd.Almanak 1857 - Hoogdagen en Joodse feestdagen